Stół z oliwą, chlebem i winem przy oknie z widokiem na góry Zakynthos

Oliwa z Zakynthos – skąd pochodzi, jak smakuje i gdzie ją kupić?

Oliwa z Zakynthos – najważniejsze fakty:

  • Jaka odmiana rośnie na Zakynthos? : Głównie Koroneiki, czyli mała oliwka, z której Grecy robią większość swojej oliwy extra virgin. Obok rosną stare drzewa odmian lokalnych.
  • Czym ta oliwa różni się od innych greckich? : Jest zwykle łagodniejsza niż oliwy z Peloponezu. Ma zielony zapach, delikatną goryczkę i lekkie pieczenie w gardle.
  • Co wybrać: jeśli szukasz oliwy z wyspy, sięgnij po oliwę Nioelia z Zakynthos. Pochodzi z rodzinnego gaju w Agia Marina.

Wielu z nas zna Zakynthos z wakacji. Plaża Navagio, żółwie w zatoce Laganas, wieczory w tawernie. Na stole zawsze stoi tam butelka zielonkawej oliwy. Po powrocie do Polski zaczyna się problem. Oliwa z marketu smakuje inaczej, a tej z wyspy nie ma gdzie kupić.

W tym tekście wyjaśniamy, skąd na Zakynthos tyle oliwek i jak smakuje tamtejsza oliwa. Pokazujemy, jak powstaje i po czym rozpoznać ją na półce. Opowiadamy też, kto robi oliwę, oliwki i pasty z wyspy, które sprzedajemy w naszym sklepie.

Dlaczego na Zakynthos rośnie tyle drzew oliwnych?

Zakynthos to wyspa na Morzu Jońskim, na zachód od Peloponezu. Wenecjanie nazywali ją „kwiatem Wschodu”. Z samolotu widać, że prawie każde wzgórze pokrywają gaje oliwne. Oliwki są tu częścią życia od wieków. Wiele rodzin ma swój kawałek gaju, nawet jeśli na co dzień pracuje w turystyce.

Wyspy Jońskie różnią się od wysp na Morzu Egejskim. Zimą pada tu więcej deszczu. Dzięki temu drzewa mają wodę na wiosnę, kiedy kwitną i zawiązują owoce. Lato jest gorące i suche. Taki rytm bardzo odpowiada drzewom oliwnym.

Zachodnia część wyspy jest górzysta. Najwyższy szczyt to Vrachionas. Na jego zboczach leżą małe wioski, takie jak Agia Marina czy Volimes. Gaje rosną tam na tarasach, często daleko od hoteli i głównych dróg. Na nizinach we wschodniej części wyspy też jest dużo oliwek, ale to właśnie wzgórza dają oliwę z najbardziej zielonym aromatem.

Na Zakynthos zobaczysz drzewa bardzo stare, z grubymi, poskręcanymi pniami. Sadziło je kilka pokoleń tych samych rodzin. Miejscowi pokazują je turystom z dumą. Niektóre gaje wyglądają jak mały las, w którym między drzewami pasą się kozy.

Jakie odmiany oliwek uprawia się na Zakynthos?

Najwięcej oliwy na wyspie powstaje z odmiany Koroneiki. To ta sama odmiana, z której robi się większość greckiej oliwy extra virgin. Owoce są małe, a pestka duża w stosunku do miąższu. Z jednego drzewa jest mniej oliwy niż z odmian o dużych owocach. Oliwa ma za to intensywny, zielony zapach. Więcej o tej odmianie piszemy w poradniku o greckiej oliwie z odmiany Koroneiki.

Obok Koroneiki rosną na wyspie stare drzewa odmian lokalnych. Miejscowi nazywają je często po prostu „ntopia”, czyli „miejscowe”. Takich drzew jest coraz mniej. Ich oliwa trafia zwykle do domowych zapasów, a nie do sklepów.

Jak oliwa z Zakynthos wypada na tle oliw z innych regionów Grecji? Poniżej porównujemy oliwy, które mamy w ofercie. Goryczkę oceniamy w skali od 1 do 5 na podstawie własnych degustacji.

OliwaRegionOdmianaGoryczka (1-5)Do czego pasuje
NioeliaZakynthos, Agia MarinaKoroneiki2 – łagodnasałatki, ryby, pieczywo, na co dzień
Oelia TerraPeloponez, ArgolidaKoroneiki2 – łagodnakuchnia domowa, warzywa, pieczenie
BeliaPeloponez, MessiniaKoroneiki3 – średniapomidory, strączki, grillowane mięso
Amazona BIOChalkidiki–3 – średniasałatki, zupy, dania z warzyw
Oliwy z różnych regionów Grecji w naszej ofercie

Jak smakuje oliwa z Zakynthos?

Dobra oliwa z Zakynthos pachnie świeżo skoszoną trawą i zielonymi liśćmi. Czasem czuć w niej zielone migdały albo karczochy. W ustach jest gładka. Goryczka jest wyczuwalna, ale nie dominuje. Na końcu pojawia się lekkie pieczenie w gardle.

To pieczenie i goryczka to cechy świeżej oliwy extra virgin. Oliwa bez nich jest zwykle stara albo zrobiona z przejrzałych owoców. Jeśli jednak nie lubisz mocnych smaków, oliwa z wyspy będzie dobrym początkiem. Jest jedną z łagodniejszych w naszej ofercie. Więcej o tym, które oliwy są łagodne, przeczytasz we wpisie o oliwie z oliwek bez goryczki.

Smak zależy też od terminu zbioru. Oliwa z wczesnego zbioru, czyli z zielonych oliwek zebranych jesienią, jest bardziej trawiasta i pikantna. Oliwa z późnego zbioru, z oliwek dojrzałych i ciemnych, jest łagodniejsza i bardziej owocowa. Na Zakynthos zbiór trwa zwykle od listopada do stycznia.

Jak sprawdzić smak w domu? Wlej łyżkę oliwy do małego kieliszka. Ogrzej go w dłoniach przez kilkanaście sekund. Powąchaj, a potem weź mały łyk i wciągnij powietrze przez zęby. Tak degustują oliwę testerzy. Od razu poczujesz, czy oliwa jest świeża i zielona, czy płaska i mdła.

Jak powstaje oliwa na wyspie, od zbioru do tłoczni?

Na Zakynthos większość gajów to małe, rodzinne działki. Zbiór wygląda więc podobnie jak przed laty, tylko z pomocą kilku maszyn. Tak wygląda droga oliwek od drzewa do butelki:

  1. Rozłożenie siatek. Pod drzewami rozkłada się zielone lub czarne siatki, żeby owoce nie leżały na ziemi.
  2. Strząsanie owoców. Oliwki strząsa się ręcznymi grabkami albo małymi wibratorami na wysięgniku. Gałęzie nie mogą być połamane, bo z nich wyrosną owoce w kolejnym roku.
  3. Zbieranie do skrzynek. Owoce przesypuje się do przewiewnych skrzynek. W workach szybciej się grzeją i zaczynają fermentować.
  4. Szybki transport do tłoczni. Im krócej oliwki czekają, tym lepsza oliwa. W dobrych gospodarstwach tłoczy się je tego samego dnia.
  5. Mycie i mielenie. W tłoczni owoce są myte, a potem mielone razem z pestkami na gęstą pastę.
  6. Mieszanie pasty. Pastę miesza się powoli, żeby krople oliwy się połączyły. Temperatura nie może przekroczyć 27°C, jeśli oliwa ma być tłoczona na zimno.
  7. Oddzielenie oliwy. Wirówka oddziela oliwę od wody i miąższu. Bez dodatku chemii i bez podgrzewania.
  8. Naturalne odstanie. Nasze oliwy nie są filtrowane. Oliwa odpoczywa w zbiornikach, a osad sam opada na dno. Więcej o tym piszemy we wpisie o oliwie niefiltrowanej i dekantowanej.

Na koniec oliwa trafia do laboratorium. Badanie pokazuje kwasowość i inne parametry. Dopiero wtedy wiadomo, czy spełnia normy dla kategorii extra virgin. Te normy opisuje rozporządzenie Unii Europejskiej o normach handlowych dla oliwy, o którym piszemy niżej.

Kto stoi za oliwą Nioelia z Zakynthos?

Nioelię robią Athina i Giorgos. Ich gaj leży w miejscowości Agia Marina, na wschodnich zboczach góry Vrachionas, około 220 metrów nad poziomem morza. To spokojna część wyspy, daleko od kurortów. Słońce oświetla zbocza przez cały dzień, a wiatr od morza chłodzi drzewa latem.

W gaju rośnie Koroneiki. Oliwki trafiają do lokalnej tłoczni w ciągu kilku godzin od zbioru. Tłoczenie jest mechaniczne, a temperatura nie przekracza 25°C. Jak wszystkie nasze oliwy, nie jest filtrowana. Dlatego czasem na dnie butelki zobaczysz lekki osad. To naturalna cząstka owocu, a nie wada.

Nioelia jest oliwą łagodną. W naszej skali goryczki dostaje 2 na 5. Czuć w niej zieloną trawę i lekką pikantność na końcu. Dlatego polecamy ją osobom, które dopiero zaczynają przygodę z oliwą extra virgin. Sprawdza się też tam, gdzie mocna oliwa przykryłaby smak potrawy, na przykład przy rybach i delikatnych sałatach.

  • Pochodzenie: Agia Marina, Zakynthos, Grecja
  • Odmiana: Koroneiki
  • Tłoczenie: mechaniczne, na zimno, w ciągu kilku godzin od zbioru
  • Filtrowanie: brak, oliwa niefiltrowana
  • Pojemność: 500 ml

Którą oliwę z Zakynthos polecamy?

Nioelia to oliwa z jednego gaju w Agia Marina. Jest łagodna, zielona i lekko pikantna. Dobrze pasuje do ryb, sałatek i pieczywa. To dobry wybór, jeśli chcesz w domu poczuć smak oliwy z wyspy.

Oliwa extra virgin Nioelia z Zakynthos w białej butelce 500 ml

Oliwa extra virgin z Zakynthos – Nioelia – 500 ml

79,90 zł

Jednoszczepowa grecka oliwa z oliwek extra virgin (100% Koroneiki) z wyspy Zakynthos. Tłoczona na zimno z wczesnego zbioru przez Athinę i Giorgosa w miejscowości Agia Marina.

⏳ Czekamy na świeżą oliwę z nowego zbioru.
Oliwki są właśnie zbierane i tłoczone. Pierwsze oliwy wyślemy po 25 listopada. Zarezerwuj swoją już dziś.

  • Naturalny aromat: świeży owocowy smak z nutą dzikiej pomarańczy i łagodnym, maślanym finiszem.

  • Wysokie polifenole: certyfikat World Olive Center for Health potwierdzający ponad 500 mg polifenoli na kilogram.

  • Bardzo niska kwasowość: poziom 0,2% – 0,4% świadczy o natychmiastowym tłoczeniu zdrowych owoców.

  • Biała butelka: nieprzezroczyste szkło w 100% blokuje promienie UV, chroniąc smak i wartości odżywcze.

Oliwki i pasty z Zakynthos: co produkuje Elies Olive Press?

Zakynthos to nie tylko oliwa. Na północy wyspy, w górskiej wiosce Volimes, działa Elies Olive Press. Pod tą marką sprzedajemy greckie oliwki i pasty z oliwek. To produkty, które Grecy stawiają na stole obok oliwy: do chleba, do sałatki, do kieliszka ouzo.

W naszym sklepie są trzy rodzaje oliwek i dwie pasty tej marki:

Który produkt wybrać? Zależy, do czego go potrzebujesz. Poniższa tabela pomoże dopasować oliwki albo pastę do okazji.

ProduktSmakNajlepiej pasuje doJak podać
Oliwki Kalamatagłęboki, lekko winnysałatka grecka, deska serówz fetą i kroplą oliwy
Zielone z oregano i tymiankiemziołowy, jędrnyprzekąska do wina lub ouzoprosto z opakowania, w miseczce
Zielone z chiliostry, wyrazistyprzekąski na imprezę, pizzapokrojone na plasterki
Pasta z czarnych oliwekintensywny, słonygrzanki, kanapki, makaronna pieczywie z pomidorem
Pasta z zielonych oliwekświeży, cytrynowyryby, warzywa, dipjako sos do pieczonych warzyw
Oliwki i pasty Elies Olive Press – który produkt do czego

Oliwki w opakowaniu próżniowym przechowuj w chłodnym miejscu. Po otwarciu przełóż je do słoika i zalej oliwą albo zalewą. Trzymaj w lodówce. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w poradniku o tym, jak przechowywać oliwki.

Jak rozpoznać prawdziwą oliwę z Zakynthos w sklepie?

Napis „Zakynthos” na etykiecie nie zawsze oznacza, że oliwa pochodzi z wyspy. Czasem to tylko nazwa marki albo grafika z plażą. Na co patrzeć, kiedy kupujesz?

  • Kategoria: szukaj napisu „oliwa z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia” albo „extra virgin”. To najwyższa kategoria oliwy według przepisów UE.
  • Pochodzenie: etykieta powinna podawać kraj, a dobry producent podaje też region. Napis „mieszanka oliw z UE” oznacza, że oliwa nie jest z jednego miejsca.
  • Producent: pełna nazwa i adres producenta albo rozlewni. Mały gospodarz z wyspy zwykle podaje wioskę.
  • Rok zbioru: nie jest obowiązkowy, ale świadczy o przejrzystości. Oliwa ma najwięcej aromatu w ciągu roku od zbioru.
  • Opakowanie: ciemne szkło albo puszka. Przezroczysta butelka na jasnej półce szybciej traci świeżość.

Uważaj na oliwy sprzedawane na wyspie w plastikowych butelkach bez etykiety. To często domowa oliwa sąsiada. Bywa bardzo dobra, ale bywa też stara albo przechowywana w złych warunkach. Bez etykiety nie wiesz, z którego roku jest ani jak ją przechowywano.

Jak przywieźć albo zamówić oliwę z Zakynthos do Polski?

Najprostszy sposób to kupić oliwę na wyspie i spakować ją do walizki. Tu pojawiają się ograniczenia. W bagażu podręcznym obowiązują limity płynów, a ich wielkość zależy od lotniska. Większa butelka musi trafić do bagażu rejestrowanego. Owiń ją w ubrania albo w folię bąbelkową i włóż do szczelnej torby. Rozbita oliwa w walizce to zniszczone ubrania.

Drugi problem to przechowywanie po drodze. Butelka stojąca kilka dni w nagrzanym samochodzie albo w pokoju hotelowym na słońcu traci aromat. Oliwa nie lubi ciepła ani światła.

Dlatego wiele osób po powrocie szuka oliwy z Zakynthos w polskich sklepach. My sprowadzamy Nioelię bezpośrednio od producentów. Przed wprowadzeniem do oferty sprawdzamy wyniki badań. Wysyłamy w kartonie zabezpieczonym przed stłuczeniem. Jeśli szukasz innych oliw z Grecji, zobacz całą kategorię grecka oliwa extra virgin.

Oliwę z wyspy najłatwiej docenić w prostym daniu. Pokrój pomidory, ogórka i cebulę, dodaj kawałek fety i kilka oliwek. Polej Nioelią i posyp oregano. Tak wygląda prawdziwa sałatka grecka. Jeśli chcesz zrobić ją jak na Zakynthos, przeczytaj nasz tekst o sałatce greckiej horiatiki.

Jak używać oliwy z Zakynthos w kuchni?

Na wyspie oliwy się nie oszczędza. Grecy polewają nią prawie wszystko, co trafia na stół. Łagodna oliwa z Zakynthos dobrze się do tego nadaje, bo nie przykrywa smaku potraw. Oto kilka prostych sposobów, które znamy z wyspiarskich kuchni:

  • Chleb i oliwa: świeże pieczywo maczane w oliwie z odrobiną soli i oregano. Najprostsza przekąska przed obiadem.
  • Ryba z grilla: przed podaniem polej ją oliwą wymieszaną z sokiem z cytryny i natką pietruszki. Na wyspie taki sos nazywa się ladolemono.
  • Warzywa gotowane: fasolka szparagowa, cukinia albo ziemniaki z oliwą i czosnkiem. Grecy jedzą je jako osobne danie, nie tylko dodatek.
  • Fasolka z pomidorami: strączki duszone w sosie pomidorowym z dużą ilością oliwy. Danie z rodziny ladera, czyli potraw gotowanych na oliwie.
  • Jajecznica i omlet: łyżka oliwy zamiast masła daje lżejszy, zielony smak.

Do potraw na ciepło dodawaj oliwę pod koniec gotowania albo na talerzu. Wtedy zachowa najwięcej aromatu. Do smażenia możesz użyć tej samej oliwy, ale wtedy jej zielony zapach będzie mniej wyczuwalny.

Jakie produkty z Zakynthos znajdziesz w naszym sklepie?

Oliwa, oliwki i pasta z wyspy w jednym miejscu. Wybierz to, co lubisz najbardziej.

Więcej greckich oliwek i past znajdziesz w kategorii greckie oliwki.

Jakie pytania o oliwę z Zakynthos zadajecie najczęściej? (FAQ)

1Asset 3

Nie jest lepsza ani gorsza. Jest inna. Oliwa z wyspy jest zwykle łagodniejsza od oliw z Peloponezu i ma więcej zielonych, trawiastych nut. O jakości decyduje świeżość owoców, czas do tłoczenia i przechowywanie, a nie sam region. Dobrą oliwę poznasz po zapachu i lekkim pieczeniu w gardle.

Zbiór trwa zwykle od listopada do stycznia. Najwcześniej zbiera się zielone oliwki, z których powstaje najbardziej aromatyczna oliwa. Później owoce ciemnieją i dają oliwę łagodniejszą. Nowa oliwa z wyspy trafia do naszego sklepu pod koniec listopada.

Nioelia, tak jak wszystkie nasze oliwy, nie jest filtrowana. W oliwie zostają drobne cząstki miąższu i wody, które z czasem opadają na dno. To naturalne i nie świadczy o zepsuciu. Jeśli wolisz klarowną oliwę, nie wstrząsaj butelką i zostaw ostatnie centymetry na dnie. Osad możesz też zużyć do pieczenia.

Tak. Oliwa extra virgin dobrze znosi krótkie smażenie w domowych temperaturach. Nie przegrzewaj jej jednak do dymienia. Łagodna oliwa, taka jak Nioelia, sprawdza się do ryb i warzyw. Najwięcej smaku pokaże jednak na zimno, na sałatce albo na kromce świeżego chleba.

Zamknięta butelka zachowuje dobry smak do daty minimalnej trwałości z etykiety, jeśli stoi w ciemnym i chłodnym miejscu. Otwartą oliwę zużyj w ciągu dwóch, trzech miesięcy. Nie trzymaj jej przy kuchence ani na parapecie. Ciepło i światło szybko odbierają oliwie zielony aromat.

Marka Elies Olive Press ma siedzibę w Volimes, w górskiej części Zakynthos. Pod tą marką sprzedajemy oliwki Kalamata, zielone oliwki z ziołami lub chili oraz dwie pasty z oliwek. Dokładne dane producenta i skład każdego produktu znajdziesz na etykiecie i w karcie produktu w naszym sklepie.

Na jakich źródłach opieramy ten poradnik?

Podobne wpisy